Quản lý hoạt động bay

Chương trình đào tạo ngành Quản lý hoạt động bay được xây dựng nhằm trang bị cho sinh viên kiến thức về điều hành bay, quản lý không lưu, khai thác vùng trời, an toàn hàng không, khí tượng hàng không và các quy trình bảo đảm hoạt động bay theo tiêu chuẩn quốc tế. Bên cạnh kiến thức chuyên môn, sinh viên còn được rèn luyện kỹ năng giao tiếp bằng tiếng Anh hàng không, xử lý tình huống khẩn cấp, sử dụng hệ thống điều hành bay và làm việc trong môi trường áp lực cao.

Thời gian đào tạo thường kéo dài 4–4,5 năm với khoảng 130–150 tín chỉ, tùy theo chương trình đào tạo của từng cơ sở giáo dục.

Trong những năm đầu, sinh viên được học các môn nền tảng về khoa học cơ bản, ngoại ngữ và kỹ năng học tập.

• Triết học Mác – Lênin
• Kinh tế chính trị
• Pháp luật đại cương
• Toán cao cấp
• Vật lý đại cương
• Tin học cơ sở
• Xác suất thống kê
• Tiếng Anh
• Kỹ năng mềm
• Phương pháp nghiên cứu khoa học

Đây là nhóm học phần giúp sinh viên hiểu về lĩnh vực hàng không và hoạt động quản lý bay.

• Cơ sở hàng không
• Khí động học
• Điều hướng hàng không
• Khí tượng hàng không
• Thông tin liên lạc hàng không
• Dẫn đường hàng không
• Kết cấu và khai thác tàu bay
• Luật hàng không
• Quản lý khai thác hàng không
• Yếu tố con người trong hàng không

Quản lý hoạt động bay

Sinh viên được học về tổ chức và điều hành các hoạt động bay trong hệ thống hàng không dân dụng.

• Quản lý hoạt động bay
• Điều hành bay
• Kiểm soát không lưu
• Điều phối lưu lượng không lưu
• Quản lý vùng trời
• Điều hành khai thác chuyến bay

An toàn hàng không

• Quản lý an toàn hàng không (SMS)
• Đánh giá rủi ro
• Điều tra sự cố hàng không
• Quản lý chất lượng
• Quản lý khẩn nguy
• Văn hóa an toàn

Khai thác hàng không

• Khai thác cảng hàng không
• Khai thác mặt đất
• Quản lý slot bay
• Lập kế hoạch chuyến bay
• Quản lý lịch bay
• Điều phối nguồn lực

Điều hành và kiểm soát không lưu

• Kiểm soát tại sân
• Kiểm soát tiếp cận
• Kiểm soát đường dài
• Phân cách tàu bay
• Hệ thống radar
• Quản lý lưu lượng không lưu (ATFM)

Công nghệ trong quản lý bay

• Hệ thống CNS/ATM
• Radar giám sát
• ADS-B
• Hệ thống mô phỏng điều hành bay
• Phân tích dữ liệu khai thác
• Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong điều hành hàng không

Ngoại ngữ chuyên ngành

Do đặc thù nghề nghiệp, sinh viên được tăng cường đào tạo:

• Tiếng Anh hàng không
• Thuật ngữ ICAO
• Giao tiếp vô tuyến
• Nghe – nói theo tiêu chuẩn ICAO
• Đọc tài liệu kỹ thuật
• Thực hành giao tiếp với phi công

Thực hành và thực tập

Chương trình chú trọng phát triển kỹ năng thực hành trong môi trường mô phỏng và thực tế.

• Thực hành điều hành bay trên hệ thống mô phỏng
• Thực hành kiểm soát không lưu
• Thực hành liên lạc vô tuyến
• Thực hành xử lý tình huống khẩn cấp
• Tham quan trung tâm kiểm soát không lưu
• Thực tập tại cảng hàng không
• Thực tập tại trung tâm điều hành bay
• Đồ án và khóa luận tốt nghiệp

Năm 1

• Toán cao cấp
• Vật lý đại cương
• Tin học
• Tiếng Anh
• Cơ sở hàng không
• Pháp luật đại cương

Năm 2

• Khí động học
• Điều hướng hàng không
• Khí tượng hàng không
• Luật hàng không
• Thông tin liên lạc hàng không
• Yếu tố con người trong hàng không

Năm 3

• Quản lý hoạt động bay
• Điều hành bay
• Kiểm soát không lưu
• Khai thác cảng hàng không
• Quản lý an toàn hàng không
• Radar hàng không

Năm 4

• Điều phối lưu lượng không lưu
• Quản lý vùng trời
• Hệ thống CNS/ATM
• Mô phỏng điều hành bay
• Quản lý khẩn nguy
• Thực tập nghề nghiệp

Sau khi hoàn thành chương trình đào tạo, sinh viên có thể:

• Điều hành và phối hợp hoạt động bay theo quy trình chuẩn.
• Phân tích và xử lý các tình huống trong khai thác hàng không.
• Sử dụng hệ thống điều hành và giám sát không lưu.
• Giao tiếp bằng tiếng Anh hàng không theo tiêu chuẩn ICAO.
• Đánh giá rủi ro và triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn bay.
• Làm việc nhóm và phối hợp với nhiều đơn vị trong hệ thống hàng không.
• Quản lý thời gian và ra quyết định trong môi trường áp lực cao.
• Ứng dụng công nghệ số trong quản lý hoạt động bay.

Sau khi tốt nghiệp ngành Quản lý hoạt động bay, sinh viên có khả năng:

• Thực hiện công tác điều hành, quản lý và giám sát hoạt động bay tại các đơn vị hàng không.
• Tham gia quản lý không lưu, điều phối lưu lượng bay và khai thác cảng hàng không.
• Áp dụng các tiêu chuẩn của ICAO và quy định của ngành hàng không trong quá trình làm việc.
• Sử dụng thành thạo tiếng Anh chuyên ngành và các hệ thống điều hành bay hiện đại.
• Đáp ứng điều kiện tham gia các khóa đào tạo, sát hạch và cấp chứng chỉ chuyên môn đối với từng vị trí như kiểm soát viên không lưu hoặc điều hành bay theo quy định của cơ quan có thẩm quyền.
• Tiếp tục học lên bậc thạc sĩ hoặc nghiên cứu trong các lĩnh vực quản lý hàng không, khai thác vận tải hàng không và an toàn hàng không.

Lưu ý: Chương trình đào tạo có thể khác nhau giữa các trường và cơ sở đào tạo chuyên ngành hàng không. Một số đơn vị tăng cường đào tạo tiếng Anh ICAO, mô phỏng điều hành bay, hệ thống CNS/ATM, quản lý lưu lượng không lưu (ATFM), quản lý an toàn (SMS) và thực tập tại các trung tâm kiểm soát không lưu nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của ngành hàng không hiện đại.