Kỹ thuật mỏ

Ngành Kỹ thuật Mỏ đào tạo kỹ sư có kiến thức về khảo sát, thiết kế, tổ chức và quản lý hoạt động khai thác khoáng sản. Sinh viên tốt nghiệp có thể làm việc trong các lĩnh vực khai thác mỏ lộ thiên, khai thác hầm lò, thiết kế mỏ, kỹ thuật sản xuất, an toàn và quản lý vận hành mỏ. Chương trình cũng đang được phát triển theo hướng ứng dụng công nghệ tiên tiến và khai thác tài nguyên an toàn, bền vững.

1. Kỹ sư khai thác mỏ

• Tham gia tổ chức và điều hành hoạt động khai thác khoáng sản.
• Lập phương án và quy trình khai thác.
• Theo dõi sản lượng, chất lượng và tiến độ khai thác.
• Làm việc tại các doanh nghiệp khai thác than, kim loại, vật liệu xây dựng và khoáng sản.
• Có thể phát triển lên vị trí quản lý sản xuất hoặc quản lý mỏ.

2. Kỹ sư khai thác mỏ lộ thiên

• Thiết kế và tổ chức khai thác các mỏ lộ thiên.
• Tính toán hệ thống khai thác, bờ mỏ và trình tự khai thác.
• Quản lý hoạt động khoan, nổ mìn, xúc bốc và vận tải.
• Giám sát an toàn trong quá trình khai thác.
• Làm việc tại các mỏ than, quặng kim loại, đá xây dựng và khoáng sản khác.

3. Kỹ sư khai thác hầm lò

• Thiết kế và tổ chức khai thác các mỏ dưới lòng đất.
• Xây dựng phương án mở vỉa, chuẩn bị và khai thác mỏ.
• Theo dõi hệ thống thông gió, vận tải và thoát nước mỏ.
• Kiểm soát các điều kiện an toàn trong hầm lò.
• Có thể làm việc tại các doanh nghiệp khai thác than và khoáng sản dưới lòng đất.

Khai thác lộ thiên và hầm lò là hai hướng chuyên môn quan trọng trong đào tạo Kỹ thuật Mỏ tại Trường Đại học Mỏ - Địa chất.

4. Kỹ sư thiết kế và lập kế hoạch khai thác

• Khảo sát và đánh giá điều kiện khai thác.
• Thiết kế hệ thống và quy trình khai thác.
• Lập kế hoạch sản xuất theo từng giai đoạn.
• Tính toán năng lực thiết bị và sản lượng.
• Mô phỏng các phương án khai thác để lựa chọn giải pháp phù hợp.

Đây là hướng công việc phù hợp với sinh viên có khả năng tính toán, thiết kế kỹ thuật và sử dụng phần mềm chuyên ngành.

5. Kỹ sư khoan – nổ mìn

• Lập phương án khoan phục vụ khai thác.
• Thiết kế sơ đồ và thông số khoan.
• Tham gia tổ chức công tác nổ mìn theo quy định an toàn.
• Đánh giá hiệu quả phá đá.
• Phối hợp với bộ phận khai thác, vận tải và xúc bốc.

6. Kỹ sư vận tải và thiết bị mỏ

• Quản lý hệ thống vận tải trong mỏ.
• Theo dõi hoạt động của máy xúc, máy khoan, xe vận tải và thiết bị khai thác.
• Tối ưu hóa việc sử dụng thiết bị.
• Phân tích năng suất và chi phí vận hành.
• Phối hợp bảo trì và sửa chữa thiết bị.

7. Chuyên viên an toàn và môi trường mỏ

• Kiểm tra điều kiện an toàn tại khu vực khai thác.
• Nhận diện và đánh giá các nguy cơ tai nạn.
• Xây dựng và giám sát quy trình an toàn lao động.
• Theo dõi các vấn đề về bụi, nước thải, chất thải và phục hồi môi trường.
• Tham gia công tác quản lý HSE tại doanh nghiệp khai khoáng.

8. Kỹ sư quản lý và điều hành mỏ

Sau một thời gian tích lũy kinh nghiệm, kỹ sư có thể phát triển lên các vị trí:

• Trưởng ca sản xuất.
• Quản đốc phân xưởng.
• Trưởng phòng kỹ thuật.
• Trưởng phòng sản xuất.
• Phó giám đốc mỏ.
• Giám đốc điều hành mỏ.

Theo thông tin tuyển sinh của Trường Đại học Mỏ - Địa chất, người tốt nghiệp có thể phát triển lên các vị trí quản lý, điều hành tại các tập đoàn, tổng công ty và công ty quản lý, khai thác mỏ.

9. Nghiên cứu viên và giảng viên

Sinh viên yêu thích nghiên cứu có thể làm việc tại:

• Viện nghiên cứu.
• Trường đại học.
• Các trung tâm nghiên cứu về khai khoáng.
• Cơ quan quản lý nhà nước.
• Các tổ chức tư vấn kỹ thuật và công nghệ mỏ.

Ngoài ra, có thể học tiếp thạc sĩ, tiến sĩ để phát triển theo hướng nghiên cứu hoặc giảng dạy.

Sinh viên tốt nghiệp ngành Kỹ thuật Mỏ có thể làm việc tại:

• Doanh nghiệp khai thác than.
• Công ty khai thác khoáng sản kim loại.
• Doanh nghiệp khai thác đá và vật liệu xây dựng.
• Công ty tư vấn, thiết kế mỏ.
• Doanh nghiệp cung cấp thiết bị và dịch vụ khai khoáng.
• Các viện nghiên cứu.
• Trường đại học và cơ sở đào tạo.
• Cơ quan quản lý nhà nước về khoáng sản.
• Các tập đoàn, tổng công ty hoạt động trong lĩnh vực khai khoáng.

Năm 2026, Trường Đại học Mỏ - Địa chất tiếp tục tuyển sinh ngành Kỹ thuật Mỏ (mã 7520601) với 100 chỉ tiêu; đồng thời triển khai chương trình Kỹ thuật Mỏ thông minh, cho thấy hướng đào tạo đang mở rộng sang ứng dụng công nghệ trong hoạt động khai thác.

Mức thu nhập có thể cao hơn tùy thuộc vào kinh nghiệm, chuyên môn, vị trí công việc và quy mô doanh nghiệp. Các kỹ sư làm việc tại các mỏ lớn, doanh nghiệp khai khoáng quốc tế hoặc đảm nhận vị trí quản lý kỹ thuật thường có mức thu nhập cao hơn đáng kể.

Thực tập sinh
      ↓
Kỹ sư khai thác mỏ Junior
      ↓
Kỹ sư khai thác mỏ
      ↓
Kỹ sư khai thác mỏ Senior
      ↓
Kỹ sư trưởng/Mining Engineer Lead
      ↓
Quản lý khai thác mỏ
      ↓
Giám đốc kỹ thuật/Mining Manager
      ↓
Giám đốc điều hành mỏ/Mine Director

Ngoài ra, người học cũng có thể phát triển theo hướng chuyên sâu như Kỹ sư thiết kế khai thác mỏ, Kỹ sư khoan – nổ mìn, Kỹ sư cơ giới mỏ, Kỹ sư thông gió mỏ, Chuyên gia an toàn mỏ, Kỹ sư môi trường khai khoáng hoặc Chuyên gia quản lý tài nguyên và tối ưu hóa khai thác.

Để nâng cao năng lực cạnh tranh, sinh viên ngành Kỹ thuật mỏ có thể học thêm các chứng chỉ và khóa đào tạo như:

• NEBOSH – an toàn và sức khỏe nghề nghiệp, phù hợp với môi trường khai thác mỏ.
• IOSH – quản lý an toàn lao động và sức khỏe nghề nghiệp.
• Mine Safety Certification – chứng nhận về an toàn và quản lý rủi ro trong khai thác mỏ.
• AutoCAD – thiết kế bản vẽ kỹ thuật và bản đồ khai thác.
• Surpac – mô hình hóa địa chất và thiết kế khai thác mỏ.
• Datamine – lập mô hình tài nguyên và quy hoạch khai thác.
• Vulcan – thiết kế mỏ, mô hình hóa địa chất và tối ưu hóa khai thác.
• Mine Planning/Mining Software Certification – các khóa đào tạo chuyên sâu về lập kế hoạch và tối ưu hóa khai thác mỏ.

• Kiến thức vững về khai thác mỏ, địa chất và công nghệ khai thác khoáng sản.
• Khả năng thiết kế, lập kế hoạch và tổ chức hoạt động khai thác mỏ.
• Sử dụng thành thạo các phần mềm chuyên ngành như AutoCAD, Surpac, Datamine hoặc Vulcan.
• Kỹ năng phân tích và đánh giá trữ lượng, tài nguyên khoáng sản.
• Kiến thức về khoan – nổ mìn, vận tải mỏ, thông gió và an toàn khai thác.
• Kỹ năng giải quyết vấn đề và tư duy kỹ thuật, phân tích.
• Khả năng làm việc nhóm và phối hợp với kỹ sư địa chất, cơ khí, môi trường và công nhân kỹ thuật.
• Tiếng Anh chuyên ngành để đọc tài liệu kỹ thuật và làm việc với công nghệ, thiết bị quốc tế.
• Kỹ năng sử dụng công nghệ số, GIS, mô hình hóa và phân tích dữ liệu trong khai thác mỏ.
• Khả năng làm việc tại hiện trường, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn lao động và môi trường.
• Khả năng tự học và cập nhật công nghệ khai thác hiện đại, tự động hóa và chuyển đổi số trong ngành mỏ.

Kỹ thuật Mỏ là ngành đặc thù, phù hợp với nhu cầu nhân lực của lĩnh vực khai thác và chế biến tài nguyên. Bên cạnh kiến thức khai thác truyền thống, xu hướng hiện nay tập trung vào tự động hóa, số hóa, mô phỏng, tối ưu hóa sản xuất và khai thác an toàn, bền vững.

Đặc biệt, chương trình Kỹ thuật Mỏ thông minh của HUMG được đưa vào nhóm chương trình kỹ sư tài năng từ năm 2026, cho thấy xu hướng kết hợp giữa kỹ thuật mỏ với công nghệ hiện đại đang được chú trọng.

Sinh viên sẽ có lợi thế khi trang bị thêm:

• Tiếng Anh chuyên ngành.
• AutoCAD và phần mềm thiết kế mỏ.
• GIS.
• Mô phỏng khai thác.
• Phân tích dữ liệu.
• Tự động hóa và điều khiển.
• Công nghệ số trong khai thác.
• Kiến thức về an toàn và môi trường.

Phù hợp với: người yêu thích Toán – Vật lý, kỹ thuật, máy móc, công nghệ, có khả năng làm việc tại công trường và không ngại môi trường làm việc đặc thù của ngành khai khoáng.