Tâm lý học giáo dục

Ngành Tâm lý học giáo dục kết hợp kiến thức về tâm lý con người, giáo dục, sự phát triển của người học và phương pháp nghiên cứu. Sinh viên không chỉ được đào tạo để làm việc trong môi trường giáo dục mà còn có thể phát triển theo các hướng tham vấn – hỗ trợ tâm lý, nghiên cứu, đào tạo, quản lý giáo dục, nhân sự và phát triển cộng đồng.

Nhu cầu nhân lực

Nhu cầu hỗ trợ sự phát triển tâm lý, học tập và kỹ năng của trẻ em, thanh thiếu niên ngày càng được quan tâm. Bên cạnh đó, các cơ sở giáo dục, tổ chức xã hội và doanh nghiệp cũng cần nhân sự có kiến thức về tâm lý, giáo dục và hành vi con người.

Đặc thù của ngành là có tính liên ngành, vì vậy sinh viên có thể làm việc trong giáo dục, nghiên cứu, tham vấn, quản lý, nhân sự và các hoạt động xã hội thay vì chỉ giới hạn ở nghề giáo viên.

Chuyên viên tâm lý – giáo dục

• Hỗ trợ học sinh, sinh viên trong quá trình học tập và phát triển.
• Tìm hiểu khó khăn về tâm lý, học tập và giao tiếp.
• Tư vấn các vấn đề liên quan đến quá trình phát triển.
• Phối hợp với giáo viên và phụ huynh.
• Xây dựng các chương trình hỗ trợ người học.
• Tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng.

Chuyên viên tham vấn học đường

• Tham vấn cho học sinh, sinh viên.
• Hỗ trợ các khó khăn về học tập và quan hệ.
• Hỗ trợ học sinh thích nghi với môi trường học đường.
• Tư vấn định hướng học tập và nghề nghiệp.
• Phối hợp với phụ huynh và giáo viên.
• Tham gia các chương trình phòng ngừa và hỗ trợ tâm lý.

Đây là một hướng nghề nghiệp gần với chuyên môn của ngành, đặc biệt khi sinh viên được đào tạo thêm về tham vấn và thực hành nghề nghiệp.

Chuyên viên giáo dục và phát triển trẻ em

• Theo dõi quá trình phát triển của trẻ.
• Hỗ trợ phát triển kỹ năng học tập và xã hội.
• Thiết kế hoạt động giáo dục phù hợp với độ tuổi.
• Hỗ trợ trẻ có khó khăn trong học tập.
• Phối hợp với gia đình và nhà trường.
• Tham gia các chương trình giáo dục kỹ năng sống.

Có thể làm việc tại trường học, trung tâm giáo dục, trung tâm kỹ năng sống hoặc các tổ chức hỗ trợ trẻ em.

Giáo viên/giảng viên Tâm lý học và Giáo dục học

Sinh viên có thể định hướng giảng dạy các môn:

• Tâm lý học.
• Giáo dục học.
• Tâm lý học giáo dục.
• Kỹ năng sống.
• Kỹ năng mềm.
• Các chuyên đề về phát triển con người.

Một số vị trí giảng dạy tại cao đẳng, đại học hoặc học viện có thể yêu cầu trình độ sau đại học và các điều kiện nghiệp vụ phù hợp. Chương trình của Trường Đại học Sư phạm Hà Nội cũng định hướng sinh viên làm việc trong giảng dạy Tâm lý học và Giáo dục học.

Chuyên viên nghiên cứu Tâm lý học – Giáo dục học

• Nghiên cứu tâm lý người học.
• Nghiên cứu phương pháp giáo dục.
• Khảo sát hành vi và nhu cầu của học sinh.
• Thiết kế bảng hỏi và công cụ nghiên cứu.
• Thu thập và phân tích dữ liệu.
• Viết báo cáo nghiên cứu.
• Tham gia các đề tài khoa học.

Có thể làm việc tại viện nghiên cứu, trường đại học, trung tâm nghiên cứu khoa học giáo dục và các tổ chức nghiên cứu xã hội.

Chuyên viên phát triển chương trình giáo dục

• Xây dựng chương trình giáo dục.
• Thiết kế hoạt động học tập.
• Xây dựng chương trình kỹ năng sống.
• Phát triển chương trình giáo dục kỹ năng mềm.
• Đánh giá hiệu quả chương trình.
• Điều chỉnh nội dung theo nhu cầu người học.

Có thể làm việc tại trường học, trung tâm đào tạo, doanh nghiệp giáo dục và các dự án giáo dục.

Chuyên viên tư vấn giáo dục

• Tư vấn lựa chọn chương trình học.
• Tư vấn phương pháp học tập.
• Hỗ trợ học sinh định hướng nghề nghiệp.
• Tư vấn cho phụ huynh.
• Hỗ trợ xây dựng kế hoạch phát triển cá nhân.
• Tổ chức các chương trình hướng nghiệp.

Chuyên viên đào tạo và phát triển nhân sự

Kiến thức về tâm lý và giáo dục cũng có thể ứng dụng trong doanh nghiệp.

• Tuyển dụng và phỏng vấn.
• Đào tạo nhân viên.
• Xây dựng chương trình đào tạo.
• Đánh giá nhu cầu đào tạo.
• Phát triển kỹ năng nhân viên.
• Tổ chức hoạt động gắn kết nhân viên.
• Hỗ trợ xây dựng môi trường làm việc tích cực.

Các chương trình đào tạo Tâm lý học giáo dục cũng định hướng người học đến các công việc quản trị nhân sự và hoạt động trong tổ chức kinh tế, chính trị, xã hội.

Chuyên viên công tác xã hội và phát triển cộng đồng

• Làm việc với trẻ em và thanh thiếu niên.
• Hỗ trợ các nhóm yếu thế.
• Tổ chức hoạt động cộng đồng.
• Xây dựng chương trình giáo dục cộng đồng.
• Tham gia dự án phát triển trẻ em.
• Hỗ trợ các chương trình giáo dục và xã hội.

Đây là hướng phù hợp với người có mong muốn làm việc trong tổ chức xã hội, tổ chức phi chính phủ và các dự án cộng đồng.

Chuyên viên tại cơ quan quản lý giáo dục

Có thể làm việc trong các vị trí liên quan đến:

• Quản lý giáo dục.
• Chính sách giáo dục.
• Công tác trẻ em.
• Công tác thanh thiếu niên.
• Lao động và xã hội.
• Phát triển cộng đồng.
• Các chương trình hỗ trợ giáo dục.

Sinh viên tốt nghiệp có thể làm việc tại các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức chính trị – xã hội và tổ chức xã hội.

Sinh viên ngành Tâm lý học giáo dục có thể làm việc tại:

• Trường mầm non.
• Trường tiểu học.
• Trường THCS, THPT.
• Trường đại học, cao đẳng.
• Học viện.
• Trung tâm tham vấn.
• Trung tâm giáo dục kỹ năng sống.
• Trung tâm hỗ trợ trẻ em.
• Trung tâm giáo dục đặc biệt.
• Viện nghiên cứu.
• Trung tâm nghiên cứu.
• Công ty giáo dục.
• Doanh nghiệp.
• Phòng nhân sự.
• Tổ chức phi chính phủ.
• Tổ chức xã hội.
• Cơ quan quản lý giáo dục.
• Các dự án giáo dục và phát triển cộng đồng

Mức thu nhập chỉ mang tính tham khảo, không phải mức lương cố định của ngành. Thu nhập phụ thuộc vào vị trí, nơi làm việc, kinh nghiệm, trình độ chuyên môn và kỹ năng của từng người.

Giáo viên/Chuyên viên cao cấp
        ↓
Tổ trưởng/Trưởng bộ phận
        ↓
Quản lý giáo dục
        ↓
Chuyên gia/Giảng viên

Hướng nghiên cứu

Trợ lý nghiên cứu
      ↓
Nghiên cứu viên
      ↓
Nghiên cứu viên chính
      ↓
Chuyên gia
      ↓
Chủ nhiệm đề tài/Dự án
      ↓
Giảng viên/Nhà nghiên cứu

Sinh viên có thể bổ sung:

• Thạc sĩ Tâm lý học.
• Thạc sĩ Tâm lý học giáo dục.
• Tâm lý học trường học.
• Tham vấn tâm lý.
• Tâm lý học lâm sàng.
• Giáo dục đặc biệt.
• Quản lý giáo dục.
• Công tác xã hội.
• Quản trị nhân sự.
• Phương pháp nghiên cứu và phân tích dữ liệu.
• Tiếng Anh chuyên ngành.

Nếu muốn theo hướng tham vấn hoặc tâm lý chuyên sâu, nên tiếp tục đào tạo chuyên môn và tích lũy thực hành có giám sát phù hợp thay vì chỉ dựa vào bằng cử nhân.

• Kỹ năng giao tiếp.
• Kỹ năng lắng nghe.
• Khả năng quan sát.
• Kỹ năng tham vấn.
• Kỹ năng làm việc với trẻ em và thanh thiếu niên.
• Kỹ năng xử lý tình huống.
• Kỹ năng tổ chức hoạt động giáo dục.
• Kỹ năng nghiên cứu.
• Phân tích dữ liệu.
• Kỹ năng viết báo cáo.
• Làm việc nhóm.
• Thuyết trình.
• Quản lý thời gian.
• Kiên nhẫn và khả năng đồng cảm.
• Đạo đức nghề nghiệp.
• Tiếng Anh.

Ngành Tâm lý học giáo dục có lợi thế ở khả năng kết hợp giữa tâm lý học và giáo dục, nên phạm vi việc làm tương đối rộng. Các hướng đáng chú ý gồm:

• Tâm lý học và tham vấn học đường.
• Hỗ trợ sự phát triển của trẻ em và thanh thiếu niên.
• Giáo dục kỹ năng sống.
• Nghiên cứu tâm lý – giáo dục.
• Phát triển chương trình giáo dục.
• Đào tạo và phát triển nhân sự.
• Quản lý giáo dục.
• Công tác xã hội.
• Phát triển cộng đồng.
• Giảng dạy và nghiên cứu tại các cơ sở giáo dục.

Tóm lại: Tâm lý học giáo dục phù hợp với những bạn yêu thích con người, giáo dục và công việc hỗ trợ sự phát triển của người học. Khác với Tâm lý học nói chung, ngành này có định hướng rõ hơn về trường học, giáo dục, sự phát triển của trẻ em – thanh thiếu niên và khoa học giáo dục, đồng thời vẫn có thể mở rộng sang tham vấn, nghiên cứu, nhân sự và phát triển cộng đồng.